<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7</id>
	<title>نبطیها - تاریخچهٔ ویرایش‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-06T06:40:18Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.34.2</generator>
	<entry>
		<id>http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7&amp;diff=8251&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikiadmin: ۱ نسخه واردشده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7&amp;diff=8251&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-07-15T01:47:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;۱ نسخه واردشده&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-right&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۱:۴۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(بدون تفاوت)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wikiadmin</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7&amp;diff=8250&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wikiadmin در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۱:۴۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7&amp;diff=8250&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-07-15T01:47:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
        &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در پی اضمحلال امپراتوریهای رافدیه و شرقیه و نفوذ تفکر یونانی در قلب آسیا و تقسیم شدن آن به کشورهای کوچک هلنیستی ، ممالک و امارتهای عربی که اهمیت فراوانی از لحاظ سیاسی ، نظامی و اقتصادی داشتند و در شمال جزیره العرب و منطقه هلال خصیب به وجود آمدند از جمله مملکت [[نبطیها|نبطیها]] می باشند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اصل [[نبطیها|نبطیها]] بنا به اجماع تمامی نویسندگان و مورخین ، عربی است . دلایل ارائه شده مبتنی بر موطن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عربی نبطیها ، زبان عربی و اسامی شخصیتهای آنان که عربی است می باشد مانند ( حارث ، عباده و مالک... و همچنین نام بتهای آنان ( ذوالشری ، لات ، عزی ، منات و هبل ) است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در منابع یونانی و لاتینی به عرب بدون [[نبطیها|نبطیها]] اشاره شده است . بعضی از مورخین بر این عقیده اند که [[نبطیها|نبطیها]] از جنوب جزیره العرب حرکت کرده و در حجاز برای مدتی مستقر شدند ، بعضی دیگر بر این عقیده اند که اساسا [[نبطیها|نبطیها]] [[حجازی ، فؤد|حجازی]] هستند به جای آیدومیها ساکن شده و زبان آرامی را از آنان گرفتند و مملکت مهم و بزرگی ایجاد کردند . ولی آنچه در منابع اسلامی ، عربی کلماتی مانند ( انباط ، نبط و نبیط ) وارد شده بر [[نبطیها|نبطیها]] دلالت نمی کند بلکه بر ساکنان محلی که عمدتا به امر [[کشاورزی|کشاورزی]] اشتغال داشتند به ویژه عراق اطلاق می شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به احتمال زیاد می توان گفت که [[نبطیها|نبطیها]] در قرن ششم قبل از میلاد به وجود آمدند هر چند که وجود تاریخی آنها بین قرن چهارم قبل از میلاد و قرن دوم بعد از میلاد بیشتر مطرح شده است . مملکت آنان به نام &amp;quot; مملکت عربی سنگی &amp;quot; &amp;quot; Petraea Arabia &amp;quot; معروف بوده است . که ازحجاز ، دریای سرخ ، دریای مدیترانه ، بلاد شام تا فرات امتداد داشته است . بلکه کوههای شراة در شرق اردن ستون فقرات سرزمین آنان به شمار می رود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نبطیها|نبطیها]] به عزت نفس ، حی آزادی ، جنگجویی و تحمل تشنگی و گرسنگی شهرت داشتند ، مورخین می نویسند : زیر بار هیچ کس نرفته و هیچ کس نتوانسته است بر آنان سلطه یابد . اقتصاد آنان بر تجارت کاروانها و کشتیرانی متکی بوده است از نظر بازرگانی در یک موقعیت سوق الجیشی قرار داشته به عبور و مرور کاروانهای تجارتی نظم خاصی بخشیده و امنیت آنها را نیز تضمین نموده اند و مالیاتهایی بر عبور و مرور خرید و فروش وضع کرده بودند . بر همین اساس مملکتی قوی و ثروتمند برای خود بنا نهادند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روابط سیاسی [[نبطیها|نبطیها]] عمدتا با بطلمیوسی ها ، [[سلوکیان|سلوکیان]] و رومی ها بوده است . درگیری آنها با یهودیان اشمونی و مکابی در فلسطین عمدتا براساس تأمین امنیت برای عبور و&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مرور کاروانهای تجارتی بوده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تاریخ سیاسی و اقتصادی [[نبطیها|نبطیها]] به دو دوره تقسیم می شود :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===1 - [[دوره هلنیستی|دوره هلنیستی]] : ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این دوره از بطلمیوسیها و [[سلوکیان|سلوکیان]] آغاز می شود و در سال 64 ق . م که رومیان بر جنوب سوریه سلطه داشتند پایان می پذیرد ، بطلمیوسیها و [[سلوکیان|سلوکیان]] نتوانستند مملکت [[نبطیها|نبطیها]] را به زیر یوغ خود در آورند . از پادشاهان معروف [[نبطیها|نبطیها]] در این دوره حارث اول ، حارث دوم ، عباده اول و حارث سوم را می توان نام برد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[نبطیها|نبطیها]] با یهودیان مکابی که بر بندر غزه سلطه یافته و منافع اقتصادی آنان را تهدید نموده درگیر شدند . عباده اول در سال 93 ق . م بر پادشاه یهودیان اسکندر جانوس در شهر جدره غلبه یافت . همچنین سلوکیها را به فرماندهی انطیوخوس دوازدهم در [[نقب|نقب]] در سال 85 ق . م شکست داد . قدرت [[نبطیها|نبطیها]] به حدی رسیده بود که در عهد حارث سوم دمشق را جزو قلمرو خود قرار داده و لشگر بزرگی جهت محاصره قدس بدانجا راهی نمود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===2 - دوره رومی ها : ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رومیان در ابتدای این دوره توانستند به محاصره قدس توسط [[نبطیها|نبطیها]] پایان دهند و آنان را مجبور به عقب نشینی نمایند . درگیری در این مرحله میان [[نبطیها|نبطیها]] و هیرود که توسط رومیان به عنوان پادشاه یهود ( که خود غیر یهودی است ) منصوب شده بود و همچنین خلفش هیرود انتیباس ادامه داشت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از معروفترین پادشاهان این دوره حارث چهارم است ( 40 ب . م - 8 ق . م ) که دوره سلطنت وی طولانی ترین و پر رونق ترین دوره بوده است . رومیان همچنان منافع اقتصادی و سیاسی [[نبطیها|نبطیها]] را تا الحاق مملکت آنان به ولایت سوریه توسط امپراتور تراجان تهدید می نمودند . وی پس از آنان ولایت جدیدی به نام ولایت عربی که پایتخت آن بصری و مملکت نبطیه او ده شهر دیکابولیس ضمیمه آن بوده&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
است را در تاریخ 22/3/106م تأسیس نمود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی رغم پایان یافتن حاکمیت سیاسی [[نبطیها|نبطیها]] فرهنگ و تمدن آنان که ظاهر [[رومانی|رومانی]] به خود گرفته بود همچنان باقی ماند . بخشی از [[نبطیها|نبطیها]] علی رغم انتشار مسیحیت به دین قدیمی خود پایبند بوده اند . در قرن چهارم میلادی مسیحیت میان [[نبطیها|نبطیها]] تقویت یافت و دارای اسقف در شهر [[بتراء|بتراء]] شدند . وی در مجمع نقیا در سال 325 م شرکت جست .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
منابع تاریخی تشکیلات دولت [[نبطیها|نبطیها]] را این گونه ذکر کرده اند : پادشاه با مشارکت همسر ، خواهر ، یا مادر خود در رأس دولت قرار می گیرد . حاشیه ای به عنوان وزرای مشاور در کنار خود دارد ، مجلس ملی نیز وجود دارد که پادشاه موظف است گزارش کار خود را تقدیم آن نماید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زنان در نزد [[نبطیها|نبطیها]] از منزلت و موقعیت بالایی برخوردار بودند . مردم میان همدیگر همکاری داشته اند . آنان مانند اعراب قبل از اسلام بتهایی را که سمبل شجاعت و عدالت بودند می پرستیدند . البته از دیانتهای یونانی و [[رومانی|رومانی]] نیز اثر پذیرفته اند ، از جمله بتهای آنان ذوالشری ( منسوب به کوههای شرات ) عزی ، لات و منات بوده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هنر نبطی هنری است محلی که متأثر از هنر جنوب جزیره العرب و رافدین می باشد . البته چهره [[هلنستی ( فلسطین در دوره - ) |هلنستی]] نیز دارد که عمدتا در هنر معماری جلوه گر شده است . اغلب فعالیتهای معماری و سنگ کاری آنان در پایتخت یعنی [[بتراء|بتراء]] متمرکز شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اولین کسی که از [[بتراء|بتراء]] دیدن کرد و آن را کشف نمود آقای بورکهارت در سال 1812 م بود . پس از وی محققان و دانشمندان دیگری نیز از آنجا دیدن کردند ، محققان آلمانی در آغاز قرن بیستم در این زمینه فعالیت نمودند مشهورترین آنان ویگاند Th . Weigand بود که یک بررسی هندسی روی [[بتراء|بتراء]] در هنگام جنگ جهانی اول انجام داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فعالیتهای اکتشافی اول به سال 1929 باز می گردد . پس از آن مدیریت حفظ آثار اردن در سال 1954 با هماهنگی سازمان [[یونسکو|یونسکو]] و مشارکت هیأتهای علمی باستان شناسی خارجی به کشف و ترمیم آثار آن پرداخت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محل هایی که به لحاظ باستانی پس از [[بتراء|بتراء]] حائزاهمیتند عبارتند از : حجر ، مدائن صالح ، دشت علا ، دشت جوف ، دومة الجندل و مأبا وسیع می باشد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مآخذ : ==&lt;br /&gt;
#علی ، جواد : '''''المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام''''' ، بیروت 1969 .&lt;br /&gt;
#Contineau, J : '''''Le Nahatean''''', Paris 1930,193&lt;br /&gt;
#Dalman,G : '''''petra und seine Felhei Ligtumer''''', Leipzig 1908.&lt;br /&gt;
#Hammmond, Ph : '''''The Nabataens, Their.'''''&lt;br /&gt;
#'''''Histosy, Culture, and Archaeology''''', Lunel 1973&lt;br /&gt;
#Kammerere, A : '''''petra at la Nabatene''''', Paris 1929.&lt;br /&gt;
#Linder, M : '''''petra und das konigreilh der Nabataer''''', Bad Windsheim 1974.&lt;br /&gt;
#Musil, A : '''''Arabia Petraea''''', Wien 1907.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Wikiadmin</name></author>
		
	</entry>
</feed>