http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86 2026-06-06T10:12:51Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.34.2 http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=7093&oldid=prev 2020-07-15T01:43:08Z

<p>۱ نسخه واردشده</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۱:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Wikiadmin http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=7092&oldid=prev 2020-07-15T01:43:08Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> <br /> دولت [[فاطمیان|فاطمیان]] در سال 297 ه/909 م در مهدیه تونس به وجود آمد . اما [[فاطمیان|فاطمیان]] آرزوی اشغال مصر را داشتند . در سال 259 ه/969 م به دست جوهرالصقلی که قاهره را ساخت این خواسته عملی شد . خلیفه فاطمی المعزالدین الله به آنجا آمد و در سال 362 ه/973 م آن را پایتخت خود قرار داد .<br /> <br /> استقرار [[فاطمیان|فاطمیان]] در مصر بنابر وضعیت موجود آنان را متوجه شام ساخت . آنان ، مانند اجداد و گذشتگان ، این سرزمینها را همانند یک دژ طبیعی برای مصر می دانستند و نیز به منزله یک منطقه تجارتی و منبع تهیه چوب و روغن و [[آهن|آهن]] برای آن به شمار می آوردند . انگیزه دیگر [[فاطمیان|فاطمیان]] از اشغال شام عبارت بود از وجود اختلاف میان آنها با عباسیون ، زیرا بنی عباس سنی بودند و آنها [[شیعه|شیعه]] .<br /> <br /> دشمنی و اختلاف میان دو گروه بسیار شدید بود . [[فاطمیان|فاطمیان]] شام و فلسطین همراه با پلها و راههای ورودی آن را سرزمین نبرد با عباسیان می دانستند . به طوری که این سرزمینها مرکز دفاعی بر علیه حملات رومی ها و نیز نقطه مهم مقاومت در برابر حملات قرامطه بود که از مدتها پیش بر آنان حمله می کردند . علاوه بر اینها اخشیدیان که [[فاطمیان|فاطمیان]]<br /> <br /> در مصر بر آنان غلبه یافتند همچنان در جنوب شام باقی بودند و بایستی ریشه کن می شدند .<br /> <br /> از همین جاست که باید گفت [[فاطمیان|فاطمیان]] دشمنانی قوی داشتند که می بایستی بر آنان غلبه می یافتند و اشغال شام برای دولت فاطمی در وطن جدیدش ، مصر ، امری حیاتی به شمار می آمد .<br /> <br /> جوهر الصقلی از آغاز برای استوار و محکم کردن [[فاطمیان|فاطمیان]] در مصر برای فتح فلسطین کارهای زیادی انجام داد ( یعنی قبل از آنکه المعزلدین الله به مصر بیاید ، در سال 359 ه/969 م نیروهایی به فلسطین فرستاد . جعفربن فلاح رهبر گروه در [[رمله ( شهر - ) |رمله]] بر اخشیدیها پیروز شد و مجددا به [[طبریه ( شهر - ) |طبریه]] رفت و بدون هیچ گونه مقاومتی وارد آنجا شد ، آنگاه بر دمشق استیلا یافت . اما جعفربن فلاح از سیاست خشونت آمیز او در مناطق اشغال شده ، مخصوصا در دمشق پیروی کرد .<br /> <br /> حسن بن احمد قرمطی از [[فاطمیان|فاطمیان]] خواست مالیاتی را که اخشیدیها به او داده اند به وی بپردازد . آنان از این امر امتناع ورزیدند . از اینرو او ارتشی مهیا ساخت و از سوی آل بویه و حمدانیها به او کمک شد و عازم نبرد با جعفربن فلاح شد و در سال 360 ه/970 م در نزدیکی دمشق بر او پیروز گشت . سپس متوجه جنوب شد و به سوی [[رمله ( شهر - ) |رمله]] رفت . اما الحسن به همراهی حسان بن الجراح الطائی الفلسطینی به سوی مصر رفت . اما بنی طی ءحسن را دستگیر کردند و او شکست خورده به شام بازگشت .<br /> <br /> آنگاه المعزالدین الله خلیفه فاطمی ( 342 - 365 ه/953 - 975 م ) به بنی الجراح طائی نزدیک شد و بدین ترتیب حکومت [[فاطمیان|فاطمیان]] بر شام مجددا به آنان بازگشت . اما این فتنه و آشوب دیری نپایید که به علت بدرفتاری سربازان فاطمی به آن سرزمینها بازگشت و این تشنجات منجر به تزلزل حکومت فاطمی در شام گردید .<br /> <br /> اشغال شام به وسیله افتکین ترک و سربازانش ( به کمک حمدانیان امرای عرب ) اوضاع را آشفته تر ساخت .<br /> <br /> وی وارد دمشق شد . سپس [[عکا ( شهر - ) |عکا]] و [[طبریه ( شهر - ) |طبریه]] را به اشغال درآورد و بر نیروهای فاطمی ( 363 ه/974 م ) غلبه یافت .<br /> <br /> خلیفه فاطمی العزیزبالله ( 365 - 386 ه/975 - 996 م ) جوهر الصقلی را در سال 365 ه/975 م به رهبری گروهی جنگجو به اشغال فلسطین فرستاد . وی به<br /> <br /> دمشق رسید و افتکین از حسن بن احمد قرمطی راه نجات خواست . جوهر به سوی سرزمین الرمله و [[عسقلان|عسقلان]] عقب نشینی کرد پس از آنکه آذوقه اش تمام شد و کمکها برای او با تأخیر انجام گرفت . وی پیمان صلحی با افتکین بست و با شکست خوردگی به مصر عقب نشینی کرد .<br /> <br /> اما خلیفه العزیز به تنهایی بر علیه افتکین حمله ای را تدارک دید و به رهبری جوهرالصقلی در اواخر 366 ه/977 م نبردی در اطراف شهر [[رمله ( شهر - ) |رمله]] روی داد . و ارتش فاطمی أفتکین را شکست داد . او فرار کرد اما وی را دستگیر کردند و به قاهره فرستادند .<br /> <br /> خلیفه العزیز به خاطر شجاعتش او را عفو کرده . اما حسن بن أحمدقرمطی شکست خورده . در اوج این درگیری خشونت آمیز و جنگهای ناشی از آن ، بنی الجراح کوشیدند دولت مستقلی در اواخر قرن دهم میلادی به وجود آورند . آنان در 378 ه/988 م به رهبری مفرج بن دغفل ، به [[رمله ( شهر - ) |رمله]] حمله کردند ، اما ارتش فاطمی که برای نبرد با آنان عازم شده بود بر آنان غلبه یافت و پیروز گشت .<br /> <br /> کوشش دوم جراحیه به سال 400 ه/1009 م بود . رهبر آنان حسان بن مفرج بود که بر [[رمله ( شهر - ) |رمله]] استیلا یافت و برای اعمال خلافت در فلسطین فعالیت کرد . امیر مکه أبا الفتوح وی را فراخواند و در سال 400 ه/101 م برای خلافت با او بیعت کرد . نیروهای فاطمی به منظور نابودی این جنبش به راه افتادند ، اما شکست خوردند و بنی الجراح همچنان بر فلسطین غلبه داشتند . اما أبا الفتوح به مکه بازگشت و از خلیفه فاطمی الحاکم بأمرالله ( 386 - 411 ه/996 - 1021 م ) عذر خواهی کرد و وی او را بخشید . بالأخره نیروهای فاطمی در سال 404 ه/1013 م به رمله بازگشتند و الجراحون شکست خوردند .<br /> <br /> اما حسان بن مفرج بن الجراح به رؤیای پیشین خود بازگشت و در سال 415 ه/1024 م توافقنامه های با صالح بن مرداس و سنان بن علیان به منظور اخراج [[فاطمیان|فاطمیان]] از شام بست تا فلسطین از شهر [[رمله ( شهر - ) |رمله]] تا مرزهای مصر در خدمت او باشد . اما در ارتش فاطمی که در سال 420 ه/1029 م به فلسطین آمد و این گروههای هم پیمان را در [[طبریه ( شهر - ) |طبریه]] شکست داد .<br /> <br /> حسان بن الجراح گریخت و فاطمیان فلسطین و بخشی از سوریه را بازگرداندند و علی رغم کوششهای فراوانشان برای غلبه بر شمال سوریه شکست خوردند .<br /> <br /> با اینکه نیروی جدید از شرق به بلا و شام آمد و در آنجا با فاطمیان به دشمنی پرداخت ، [[سلجوقیان|سلجوقیان]] که در سال 430 ه/1038 م به رهبری طغرل بیک وارد بغداد شدند متوجه سرزمینهای شام گردیدند .<br /> <br /> آنان سنی بودند لذا خواستند که این سرزمینها تحت سلطه اسمی عباسی درآید و در واقع زیر نفوذ ایشان باشد . در روزگار ملک شاه ( 465 - 485 ه/1072 - 1092 م ) اتسز بر شام استیلا یافت و [[رمله ( شهر - ) |رمله]] [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] را در سال 465 ه/1072 م اشغال کرد . اما ارتشی فاطمی به دنبال کوشش او برای اشغال دمشق ( ن : [[سلجوقیان|سلجوقیان]] ) او را بازگرداند .<br /> <br /> با وجود این در سال 467 ه/1074 م بر آن استیلا یافت . سپس اتسز ارتش بزرگی آماده کرد و رو به سوی مصر آورد و در دلتا اردوگاهی برپاساخت و در مورد اهالی بدرفتاری در پیش گرفت . لذا بدر برای نبرد با او ارتشی منظم ساخت و بر وی پیروز شد .<br /> <br /> در سال 471 ه/1078 م تولی تتش ( برادر ملکشاه ) امور شام را به دست گرفت . اما وی به آنجا توجه زیادی نداشت با اینکه آشفتگی اوضاع داخلی در دربار فاطمی به خاطر انجام این امر برای او نوعی فرصت طلایی محسوب میشد . هنگامی که تتش به قتل رسید پسرانش حکومت شام را تسلیم کردند و فلسطین تابع عثمانی شد .<br /> <br /> اختلاف میان دو برابر درگرفت تا اینکه فاطمیان ، علی رغم اینکه از درگیری و خصومت رنج می بردند ، ارتشی به فرماندهی افضل بن بدر الجمالی به سال 489 ه/1095 م به [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] فرستادند و آن را از چنگ [[سلجوقیان|سلجوقیان]] نجات دادند .<br /> <br /> اما در این میان خطر جدید و عجیبی شام را فرا گرفت . صلیبی ها انطاکیه را اشغال کردند ( 492 ه/1098 م ) ، سپس از طرف جنوب به سوی [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] رفتند ( 493 ه/1099 م ) و حاکم فاطمی آنجا افتخارالدوله را برکنار ساختند . ( نک : [[فرنگیها|فرنگیها]] )<br /> <br /> امرای سلجوقی نتوانستند در برابر صلیبی ها دست به هیچ گونه اقدامی بزنند . [[فاطمیان|فاطمیان]] ارتشی به رهبری افضل بن بدرالجمالی وزیر خلیفه المستولی فرستاد که وی در انتظار کمک به [[عسقلان|عسقلان]] رسید . اما صلیبی ها بر ارتش [[فاطمیان|فاطمیان]] حمله بردند و میان دو گروه نبردهایی درگرفت که منجر به شکست ارتش فاطمی در سال 494 ه/1100 م گردید .<br /> <br /> بدین ترتیب جریاناتی که در این فاصله سالهای ( 359 - 488 ه/969 - 1095 م ) در فلسطین به وقوع پیوست مردم و حکام دچار ضعف شدند و این امر منجر به بحران اقتصادی و سیاسی شد ، تا آنجا که تسلط بر آن نقاط برای صلیبی ها آسان گشت . حکومت [[فاطمیان|فاطمیان]] در فلسطین در روزگار خلافت مستعلی خاتمه یافت .<br /> <br /> مقریزی در این مورد می گوید : &quot; در دوران خلافت او دولت دچار آشفتگی و بحران شد و دعوت فاطمی از اکثر شهرهای شام قطع شد و به میان ترکها و [[فرنگیها|فرنگیها]] انتقال پیدا کرد . &quot;<br /> <br /> ==مآخذ : ==<br /> #دوداری : '''''الدرة المضیة فی أخبار الدولة الفاطمیة ، '''''قاهره 1960 .<br /> #مقریزی : '''''اتعاظ الحنفأ بأخبار الفاطیمین الخلفا''''' ، قاهره 1967 ، 1971 .<br /> #بدوی ، ابن تغری : '''''النجوم الزاهرة فی ملوک مصر و قاهره ، '''''قاهره 1932 ، 1972 .<br /> #ابن شداد : '''''الأعلاق الخطیرة فی ذکر امراء الشام و الجزیرة''''' ، دمشق 1956 ، 1962 .<br /> #ابن خلدون : '''''العبر و دیوان المبتدأ و الخبر''''' ، بیروت 1956 .<br /> #ابن الأثیر : '''''الکامل فی التاریخ ، '''''بیروت ، 1956 .<br /> #المقدسی : '''''أحسن التقاسیم فی معرفة الأقالیم''''' ، لیدن 190 .<br /> #Ivanov, v. A : '''''Ismaili Traditions Concerming the ise of Fatimids''''', Bombay 1942</div>

Wikiadmin