http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%DA%98%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D9%87%D8%A7 2026-06-06T06:25:14Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.34.2 http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%AF%DA%98%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D9%87%D8%A7&diff=5373&oldid=prev 2020-07-14T13:36:03Z

<p>۱ نسخه واردشده</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Wikiadmin http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%AF%DA%98%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D9%87%D8%A7&diff=5372&oldid=prev 2020-07-14T13:36:03Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> <br /> هنگامی که بنای شهرهای فلسطین در اوایل دوره برونزی ( حوالی 3000 قبل از میلاد ) آغاز گردید ، هر شهری حکومت مستقلی را تشکیل می داد . برای احداث این شهرها مکان امن و مستحکمی در نظر گرفته شد و در عین حال دیوارهای بلند و دژهائی بر آن افزوده شد . نمونه این دژها عبارتند از : [[اریحا ( شهر - )|اریحا]] و تل النصبه ( در نزدیکی [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] ) ، تل ( [[عای ( شهر - ) |عای]] قدیمی ) در نزدیکی [[رام الله ( شهر - ) |رام الله]] ، تپه دویر در جنوب فلسطین ، تپه بیت مرسم ( درجنوب غربی خلیل ) ، ابو شوشه ( [[جازر ( شهر - ) |جازر]] قدیمی ) در نزدیکی [[رمله ( شهر - ) |رمله]] .<br /> <br /> در هزاره دوم قبل از میلاد و به ویژه در اواسط آن فلسطین تحت سلطه امپراتوری مصر اداره می شد . و در این دوره به دلیل اینکه دولت بزرگ مسئولیت حراست و دفاع کشور را از داخل بر عهده گرفته بود ، نیازی به دژهای متعدد وجود نداشت ولی در ساحل شهرهای مستحکمی دژهای بسیار نظیر [[عکا ( شهر - ) |عکا]] ( عکو ) و [[یافا ( شهر - ) |یافا]] ( یابو ) بنا شده بود و این امر در ایام آشوریها ، ایرانیان نخستین و دوره اموی نیز مشاهده می شود . در این برهه از زمان ، زمامداران به نقش صنعت در [[عکا ( شهر - ) |عکا]] ( و در صور لبنان ) و [[قیساریه ( روستای - ) |قیساریه]] روم توجه نمودند .<br /> <br /> [[ پرونده : | ج 3 ، ص 585 ]]<br /> <br /> [[ پرونده : | دیوار و برج قلعه [[طبریه ( شهر - ) |طبریه]] ]]<br /> <br /> در فاصله بین 1200 و 750 ق . م . کشورهای مستقلی در فلسطین تشکیل شدند و به دلیل وجود کدورتها و اختلافاتی بین یکدیگر ، دژهای متعددی احداث گردید .<br /> <br /> فلسطینیان در قسمت جنوبی جلگه ساحلی دژهائی را در شهرهای اصلی و مشهور نظیر غزه ، [[عسقلان|عسقلان]] ، [[جت|جت]] ، اسدود و لد که به دست خویش ساخته بودند ، در اختیار داشتند ، هنگامی که حدود فرمانروائی خود را تا شمال گسترش دادند &quot; [[دورا ( شهرک - ) |دورا]] &quot; و قلعه آن را بنا نهادند .<br /> <br /> حکومت داود و سلیمان و جانشینانش نیز صاحب دژهائی در الخلیل بودند و بعد از اشغال [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] به ساختن استحکاماتی در اطراف این شهرها مبادرت ورزیدند .<br /> <br /> کنعانیها که ساکنین اصلی کشور محسوب می شدند دارای قلمروی وسیع و دژهائی در جنوب [[ابوشوشه ( روستاهای - )|ابوشوشه]] ( [[جازر ( شهر - ) |جازر]] ) ، و [[عکا ( شهر - ) |عکا]] در نقطه ساحلی و [[حاصور ( شهر - ) |حاصور]] ( نزدیکی دریاچه طبریه ) و دیگر نقاط بودند و از شهرهای متعلق به این دوره معروف به دوره پر صلابت می توان تل الحصن ( قلعه [[بیسان ( شهر - ) |بیسان]] قدیمی ) و بئر سبع را نام برد . فلسطین در دوره یونانی ، رومی ، بیزانسی شاهد تغییر و تحولات بیشماری بود . جانشینان اسکندر ( سلوکیها در سوریه و بطالمه در مصر ) در فاصله قرن سوم قبل از میلاد در فلسطین به نبرد برخاستند و سلوکیها بیش از بطالمه به ساختن شهرها اقدام نمودند . و حفاظت شهرهای متعدد موجود در منطقه را بر عهده گرفتند و در اطراف بسیاری از این شهرها برج و باروها و دژهائی ساخته شد چرا که حملات متعدد از جانب شرق صورت می گرفت . این حکام از منطقه [[بیسان ( شهر - ) |بیسان]] ( و شرق آن فحل در اردن ) و همچنین حربه الکرک ( فیلوپطرپا نزدیکی دریاچه [[طبریه ( شهر - ) |طبریه]] ) نگهبانی و حراست نمودند .<br /> <br /> مهمترین استحکامات داخلی متعلق به این دوره ( قرن سوم میلادی ) در اردن و سوریه و در کنار خط دفاعی که ابتدای آن [[بتراء|بتراء]] و انتهای آن رود فرات می باشد ، قرار دارد . و اما در نقطه ساحلی توجهات عمدتا به [[عکا ( شهر - ) |عکا]] ، [[عتلیت|عتلیت]] ، [[دورا ( شهرک - ) |دورا]] ، [[قیساریه ( روستای - ) |قیساریه]] ، الدروم ، غزه و یبنه معطوف می شد . و در جنوب کشور دو شهر مستحکم به نامهای [[خلصه ( روستای - ) |خلصه]] ( الوزا ) و میسیس ( و شاید صندحنه ) ساخته شد .<br /> <br /> فلسطین در فاصله بین قرن نهم و یازدهم میلادی یا بخش مهمی از حکومت عباسی ( نک : عباسی ، فلسطین در دوره ) و یا در ایام طولونیها ( 868 - 905 م ) ، اخشیدیها ( 935 - 969 م ) و فاطمیها ( 960 - 1100 م ) تابع دولت مصر و یا در فاصله بین 1078 و 1117 م جزئی از املاک سلاجقه ( نک : سلجوقیان ) و - در فاصله بین ( 1127 1181 ) تابع اتابکیها و سپاهیان بود .<br /> <br /> ساختن استحکامات در اطراف شهرها به میزان ارزیابی یک حاکم از اهمیت مکان و به مدتی که حاکم اشغالگر در آن اقامت می گزید بستگی داشت . به طور مثال احمدبن طولون شهر [[عکا ( شهر - ) |عکا]] را به دلیل اینکه آن را دروازه اصلی شمال کشور ( مدخل مرج بن عامر ) و اسکله ای برای ناوگانهای خود به حساب می آورد ، تحکیم بخشید . ولی می توان گفت که ایجاد استحکامات و دژهای مهم در این فاصله صورت نگرفت و حتی به دژها و سنگرهای موجود توجه زیادی نگردید .<br /> <br /> در دوره های جنگهای صلیبی ( نک : صلیبیها ) فعالیت احداث قلعه ها و سنگربندی کردن شهرها آغاز شد که در این امر عوامل زیر دخالت داشتند :<br /> #فرنگیانی که به بخش ساحلی کشور مسلط شدند و ( در جنوب اردن اندکی پیش رفتند ) می بایستی با ایجاد سنگرهای محکم از حملات پی در پی که در ایام حکومت صلاح الدین ایوبی و سلاطین نخست [[ممالیک|ممالیک]] به اوج خود رسیده بود ، مصون می ماندند .<br /> #اعراب و مسلمانانی که دژهای این غربیها را مشاهده نمودند می بایستی دژهائی برپا می ساختند تا از آزار و اذیت دشمنان محفوظ بمانند و حرکت آنها را زیر نطر داشته باشند . ( زمانی که صلیبیها کرک و شوبک را در اردن بنا نهادند ، صلاح الدین نیز قلعه ربض را در شمال کشور ساخت ) .<br /> #حکام اعراب و مسلمانان می بایستی در صورت انهدام دژهای اشغالی در ایام جنگ ، مجددا آنها را بازسازی و ترمیم می نمودند .<br /> #زمانی که لشکرهای مذهبی نظیر سوارکاران اسبتاریه و سوارکاران الداویه در قرن دوازدهم تشکیل شدند . هر لشکری برای دفاع از خود دژهائی بنا می کرد .<br /> #گرچه تعداد [[فرنگیها|فرنگیها]] نسبتا کم بود ولی در مقایسه با تعدادشان زمینهای وسیعی را در اختیار داشتند و هر امیری زمانی که به وجود قلعه ای برای در امان بودن از حملات ساکنین و خشمو عصیان آنها نیاز پیدا می کرد قطعه زمینی را مصادره می نمود .<br /> <br /> دیگر اینکه فعالیت جنگی مداوم حکام هر دسته را به ایجاد استحکاماتی وادار می ساخت . و حکام عرب و [[اروپاییان|اروپاییان]] بدون اینکه قصدی داشته باشند در ساختن دژها و قلعه ها از تجارب فنی یکدیگر استفاده می نمودند .<br /> <br /> [[اروپاییان|اروپاییان]] از ساختمان قدیمی ساز دوره ( بیرانظی و عربی ) که برای منطقه مناسبتر از ساختمان نظامی به شیوه اروپائی بود بهره برداری کردند .<br /> <br /> اعراب از تجارب مسافرین در این زمینه استفاده می نمودند . و گویا حجم تبادل فنی در احداث قلعه های فعلی سوریه نظیر قلعه الحصن و قلعه صلاح الدین بیشتر از قلعه های فلسطینی بود .<br /> <br /> جدول زیر قلعه های فردی و یا مجتمع در داخل شهرهای فلسطین را که در فاصله بین قرن 11 و 19 میلادی ساخته شد ، نشان می دهد . 2<br /> # - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -<br /> #منظور از علامت X این است که دژ ، یا برج و یا سنگر تنها بود و در اطرافش شهری وجود نداشت .<br /> <br /> اکثر این [[دژها و برجها|دژها و برجها]] چه به صورت فردی و یا داخل شهرها بر جاده های اصلی کشور از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب مسلط بودند و این حقیقت نشان می دهد که چه موقع اسامی بر روی نقشه قرار داده شد و اگر شهرهای حصاردار دوران قدیم نیز به آن اضافه شود مسأله بیشتر مشخص می گردد . علاوه بر این شهرهای مصون و محکم و [[دژها و برجها|دژها و برجها]] ، مراکزی برای پست در کنار جاده های اصلی ساخته شده بود . این مراکز شهرها ، روستاها و برجها بوده است و [[ممالیک|ممالیک]] نظام پستی را وضع نمود . مهم ترین مراکز پستی از مصر تا شمال و شرق عبارتند از : [[رفح ( شهر - ) |رفح]] ، السلقه ، غزه ، [[بیت جبرین ( روستای - ) |بیت جبرین]] ، الخلیل و القدس . و از غزه تا [[بیت داراس ( روستای - ) |بیت داراس]] ، [[یازور ( روستای - ) |یازور]] ، الله ، العوجا ، الطیره ، [[قاقون ( روستای - ) |قاقون]] ، ام فحم ( فحمه ) [[جنین ( شهر - ) |جنین]] ، نین ، [[حطین ( روستای - ) |حطین]] ، [[صفد ( شهر - ) |صفد]] ( تا دمشق ) و یا از نین تا [[زرعین ( روستای - ) |زرعین]] ، [[بیسان ( شهر - ) |بیسان]] ، [[جسرالمجامع ( روستای - ) |جسرالمجامع]] ، اربد ( تا دمشق ) حمام الزاجل دنباله جاده زیر بود : قاهره ، بلبیس ، [[صالحیه ( روستای - ) |صالحیه]] ، قطیا ، غزه و از غزه تا قدس یا [[نابلس ( شهر - ) |نابلس]] یا لد ، [[صفد ( شهر - ) |صفد]] ، دمشق .<br /> <br /> و اما برجهای دیده بانی اماکنی برای برافروختن آتش در شب و بلند کردن دود برای اعلام حرکتهای تجاوز کارانه ( [[تاتارها|تاتارها]] در دوران [[ممالیک|ممالیک]] ) بودند که قصد هجوم به داخل کشور را داشتند . برجهای دیده بانی غالبا بر قلل کوهها و بر فراز بناهای مرتفع ایجاد می شد . و از کم و زیاد حجم آتش و دود به وجود دشمن و تعداد نفرات آنان و فاصله آنها پی برده می شد . اگر آتش و یا دود به کوهستان نزدیک بیسان ( از طرف شرق ) برسد در [[نابلس ( شهر - ) |نابلس]] و پس از آن در روستای [[جنین ( شهر - ) |جنین]] کوه فحمه ( [[ام الفحم ( شهرک - )|ام الفحم]] ) ، [[قاقون ( روستای - ) |قاقون]] ، [[مجدل|مجدل]] یابا ، یا زور و غزه دیده می شود . مؤلف &quot; التعریف بالمصلح الشریف &quot; می نویسد : &quot; نه روشن کننده ای و نه اخباری به زبان آتش مگر بر بال و پست &quot; .<br /> <br /> ==مآخد : ==<br /> #'''''الموسوعة الفلسطینیة : القلاع و الابراج''''' ، جلد سوم ، 1984 .</div>

Wikiadmin