http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84%DB%8C_%D8%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8 2026-06-05T23:42:51Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.34.2 http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84%DB%8C_%D8%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8&diff=4879&oldid=prev 2020-07-14T13:35:16Z

<p>۱ نسخه واردشده</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Wikiadmin http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84%DB%8C_%D8%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8&diff=4878&oldid=prev 2020-07-14T13:35:16Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> <br /> حنبلی مذهب منتسب به امام احمد حنبل است که در سال 136ه مصادف با 780 میلادی در بغداد دیده به جهان گشود و در سال 241 ه مصادف با 885 میلادی چشم از جهان فروبست . مذهب او چهارمین مذهب سنی رایج در نزد مسلمین است . وی همواره از اصحاب و یاران امام شافعی ( نک : محمدبن ادریسی ) بود تا اینکه شافعی به مصر عزیمت نمود .<br /> <br /> ابن حنبل در حدیث و فقه مهارت پیدا کرد و به تدریس فقه اصحاب و پیروان و جمع آوری فتاوی آنها در کتاب خود &quot; المسند &quot; همت گماشت . ولی همانند شافعی رساله فقهی خود را تالیف نکرد بلکه فقه حنبلی را به شاگران خود منتقل نمود . ابن فرحون در کتاب خود &quot; الدیباج المذاهب &quot; پیرامون تفسیری از اعیان مالکی مذهب می گوید : و اما مذهب ابن حنبل رحمه ا... در بغداد نشأت گرفت و در بسیاری از سرزمینها ریشه دوانید ولی اینک ( یعنی در قرن هشتم هجری ) روبه ضعف گرائیده است . ابن خلدون در مورد هواداران حنبلی مذهب می گوید : اکثر آنها شامی و عراقی و اطراف آن بودند و بیشتر از دیگران در حفظ سنت و روایت حدیث کوشا بودند .<br /> <br /> ظهور حنبلی مذهب در فلسطین تا قرن پنجم هجری به تاخیر افتاده و علت آن این است که امام احمد در قرن سوم هجری می زیست . مذهب او در قرن چهارم ظاهر گردید . در این قرن [[فاطمیان|فاطمیان]] در مصر به قدرت رسیدند و بعد از محو پیروان مذاهب سه گانه ، مذهب [[شیعه|شیعه]] را بنیان نهادند و بعد از غلبه یافتن ایوبیان بر [[فاطمیان|فاطمیان]] در اواخر قرن ششم هجری ، پیشوایان دیگر مذاهب به مصر مراجعت نمودند . لازم به تذکر است که مذهب در دوران حکومت بنی ایوب از مقام درخور توجهی برخوردار نبود و حنبلی مذهب جز در اواخر حکومت بنی ایوب شهرتی نیافت .<br /> <br /> نکته دیگر اینکه با وجود نفوذ و قدرت فقهای حنبلی ، گسترش مذهب تناسبی با این قدرت نداشت . از جمله عوامل دیگر در تاخیر ظهور مذهب فقدان قضات در بین [[حنابله|حنابله]] بود . قضات مذهب کسی را که از وی تبعیت می نمودند ، تبلیغ می کردند . دیگر اینکه [[حنابله|حنابله]] افراد متعصب و خودرای بودند و اخلاقشان با عامه تنها به خاطر استفاده از [[روش|روش]] خودشان در امربه معروف و نهی ازمنکر بود . به همین خاطر حنبلی مذهب تا اواسط قرن پنجم هجری در فلسطین به حال رکود باقی ماند تا اینکه ابوالفرج عبدا... بن محمد شیرازی مقدسی حنبلی متوفی سال 486ه/1092م وارد [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] شد و به تبلیغ مذهب امام احمدبن حنبل در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] و شهرها و روستاهای اطراف آن همت گماشت و سپس به تاسیس دمشق و تبلیغ مذهب اقدام نمود و پیروانی را از آن تحویل جامعه داد .<br /> <br /> ابوالفرج فردی فقیه ، واعظ ، پارسا و متبحر در فقه و اصول سنی بود . به تدریس و نظارت پرداخت و کتب متعددی را در فقه و اصول آن و در اصول دین و تفسیر به رشته تحریر درآورد . از جمله کسانی که با ابی فرج ملاقات کرد و در فراگیری مذهب نزد وی شاگردی کرد ، قدامة بن مقدام بن نصربن عبدا... مقدسی و پسرش محمد از اهالی روستای جماعیل ( جنوب غربی نابلس ) بودند . احمدبن محمدبن قدامه و پسرش احمد و نواده اش محمد ابی عمر نقش مهمی در انتقال حنفی مذهب به دمشق ایفا نمودند . و این زمانی بود که آنها در اواسط قرن پنجم/12 میلادی از ترس [[اروپاییان|اروپاییان]] به دمشقگریختند و تعداد زیادی از نزدیکان و اهالی روستایشان و روستاهای اطراف به آنان ملحق شدند . در دامنه کوه قاسیون شهرک [[صالحیه ( روستای - ) |صالحیه]] را بنا نهادند و پایه های مرکز علمی فقه حنبلی را برای قرنهای متوالی پی ریزی نمودند ( نک : آل قدامه ) .<br /> <br /> بعد از آنها زین الدین بن نجیه حنبلی معروف به ابن نجا حنبلی متولد دمشق سال 508ه/1114م به تبلیغ مذهب امام احمدبن حنبل در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] و اطراف آن همت گماشت .<br /> <br /> ابن نجا از اعیان و برجستگان اهل علم بود و به ثبات رأی شهرت داشت . صلاح الدین ایوبی او را عمروبن عاص می نامید ، به نظر و رأی او عمل می کرد ، با وی مکاتبه می نمود و در مجلسش حضور می یافت . او در فتح [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] حضور داشت و بعد از اقامه نمازجمعه در مسجد [[اقصی|اقصی]] بر منبر وعظ نشست . او علاوه بر موعظه و نصیحت به تدریس و فقه نیز مبادرت ورزید .<br /> <br /> تعداد بسیاری از فقهای [[حنابله|حنابله]] به بیان موعظه شهرت یافتند و در کنار آن به فقه ، تفسیر و تدریس پرداختند . از جمله این شخصیتها فقیه ابوفرج عبدالرحمن بن نجم بن عبدالوهاب سعدی حنبلی معروف به ابن ناصح واعظ بود که در سال 634ه/1236م چشم از جهان فروبست . صلاح الدین در مجلس او حضور می یافت ، در مورد مسائل فقهی از وی سئوالاتی می نمود و او را مورد تمجید و تحسین قرار می داد . او نیز در فتح [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] حضور داشت و کتب متعددی را در حدیث ، فقه و جهاد به زیور طبع آراست .<br /> <br /> از وعاظی که نقش مهم و شگرفی در نهضت فکری در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] ایفا نمود ، قاضی القضاة عزالدین ابوبرکات عبدالعزیزبن علی بن عبدالعزیز بغدادی مقدسی حنبلی معروف به عز مقدسی است . وی به تدریس و صدرو فتوا می پرداخت و کتب متعددی در فقه حنبلی به رشته تحریر درآورد .<br /> <br /> معروفست که صلاح الدین بعد از فتح [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] چهارنفر از پیشوایان مذاهب چهارگانه را برای اقامه نماز در مسجد [[اقصی|اقصی]] تعیین نمود . امام جماعت [[حنابله|حنابله]] در مسجدی واقع در زیر مدرسه سلطانیه در رواق غربی پشت منارهباب السلسله از جهت شمال نماز برپا می داشت . ولی وظیفه امامت حنبلیها به خاطر عدم وجود [[حنابله|حنابله]] در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] کنار گذاشته شد .<br /> <br /> ظاهر [[بیبرس ، ظاهر ( 625 - 676 ه - ) ( 1228 - 1277م ) |بیبرس]] 614ه/1217م ایده نوئی ارائه نمود و آن این بود که برای مذاهب چهارگانه چهار قاضی وجود داشته باشد به عبارتی هر مذهبی یک قاضی داشته باشد و به آنچه مذهبش واجب نموده است داوری نماید و به اختلافات و شکایات هواداران آن مذهب رسیدگی نماید . ولی باید این نکته را در نظر داشت که اکثر فقها و علمای [[حنابله|حنابله]] که به [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] می آمدند در آن مقیم نبودند .<br /> <br /> آمده است که علاءالدین عسقلانی حنبلی قاضی دمشق فردشناخته شده ای را برای جماعتی از [[حنابله|حنابله]] تعیین نمود تا کمک خرجیهایی از مال وقفی شمس الدین محمدبن معمر به شرط حضور در جلسات درسی در روزهای معمولی در مسجد شریف [[اقصی|اقصی]] به آنان بپردازد .<br /> <br /> گفته می شود که تدریس در همه روز هفته انجام می گرفت . و مهمترین جلسات علمی روزهای جمعه بعد از نماز عصر تشکیل می گردید و در این جلسات فقها ، محدثین ، علماء ، قاریان گرد هم می آمدند .<br /> <br /> مجیرالدین حنبلی نقل کرد که ده تن از شیوخ [[حنابله|حنابله]] به [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] آمدند و در آن اقامت گزیدند . علمای حنفی مذهب به بررسی تعدادی از کتب مهم مذهبشان از جمله کتاب &quot; مختصر عمربن حسین حزقی ) متوفی سال 334ه/946 که در مورد فروع حنبلی نوشته شده است همت گماشتند . این کتاب حائز اهمیت بود به طوری که اکثر حنبلیهای مبتدی آن را حفظ نموده و طالبان علم به مطالعه آن پرداختند . از این رو کتاب یکی از شیوخ را مطالعه می نمود و به اخذ مدرکی از آنان نایل می آمد .<br /> <br /> در کتابهای مهم در فقه حنبلی کتاب &quot; المقنع &quot; ابن بابویه قمی متوفی سال 381ه/991م است . و گویند مجیرالدین حنبلی بعد از قرائت آن در نزد تنی چند از شیوخ به اخذ مدرک نایل گردید .<br /> <br /> مسأله تنها منحصر به خواندن این کتابها و تدریس آنها نبود بلکه برخی از آنها در طول تدریس مورد شرح و تفسیر و رفع گردید .<br /> <br /> برخی از فقهای [[حنابله|حنابله]] نظیر شیخ علامه نجم الدین ابوالربیع حنبلی متولد سال 670ه/1271م که کتاب &quot; المحرر &quot; ابن یتیمیه در مورد فقه را حفظ نمود ، پیرامون آن با شیخ تقی الدین شیرازی به بحث و گفت وگو نشست تفسیر لغوی را حفظ نمود ، شرحی بر کتاب &quot; مختصر حزقی &quot; در مورد فقه نوشت و بسیاری از کتاب اصول را به صورت خلاصه درآورد ، و به درجه نبوغ رسید .<br /> <br /> وی کتابهای مشهور از جمله : بغیه السائل فی امهات المسائل ، مختصر الروضه فی اصول الفقه ، مختصر الحاصل فی اصول الفقه ، قواعد الکبری ، قواعد الصغری ، و معراج الاصول فی علم الاصول را به رشته تحریر درآورد .<br /> <br /> از فقهای مشهور [[حنابله|حنابله]] در فلسطین قاضی القضاة شمس الدین عمری علیمی حنبلی است . وی فقیه و خطیبی سخنور بود و به سال 806ه/1404 در [[رمله ( شهر - ) |رمله]] دیده به جهان گشود ، در سن رشد [[قرآن ، احادیث و روایات اسلامی ( فلسطین در - ) |قرآن]] را در شهر [[صفد ( شهر - ) |صفد]] قرائت و حفظ نمود . سپس به [[رمله ( شهر - ) |رمله]] مراجعت کرد و با دانشی که فراگرفته بود به بررسی و تبلیغ مذهب امام احمد پرداخت . وی چند سال بعد شعر [[رمله ( شهر - ) |رمله]] را ترک کرد بی آنکه بداند یک حنبلی دیگر قبل از او آنجا را ترک نموده است . وی همچنین بعد از شنیدن خبر درگذشت مرادش قاضی القضاة عزالدین بغدادی در سال 841ه/1438م حدود 19 سال [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] را ترک نمود . ویدومین حنبلی است که بر قدس و الخلیل حکومت کرد و اولین حنبلی است که شهر الخلیل و ناحیه [[صفد ( شهر - ) |صفد]] را ترک نمود . وی نه تنها متعصب نبود بلکه در مقابل چهار پیشوا اظهار تواضع و فروتنی می کرد . حدود چهل سال فتوا صادر نمود ، احکامش مورد قبول و در امور قاطع بود .<br /> <br /> مدارس متعددی با تدریس حنفی مذهب و فقه توسط جمعی از شیوخ و فقهای [[حنابله|حنابله]] شهرت یافت . از جمله این مدارس مدرسه وجیهیه وقفی شیخ وجیه الدین محمدبن عثمان بن اسعدبن نجا حنبلی متوفی سال 701ه است . فردی شناخته شده برای شیوخ این مدرسه تعیین گردید تا حقوقی از اوقاف به آنان بپردازد . مدرسه دیگر مدرسه حنبلیه در [[باب الحدید|باب الحدید]] [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] است که آن را شاهزاده بیدمرو نماینده شام در سال 777ه/1476م وقف نمود . بنای این مدرسه در سال 781ه/1382م به اتمام رسید . و همچنین مدرسه فارسیه که شیخ و مدرس آن زین الدین بن سراج قبلانی مقدسی حنبلی متولد سال 749ه/1348 از فقهای معتبر شیخ مدرسه طبق یک دستور ملوکانه تعیین می شد و چه بسا که این مقام به صورت ارثی در می آمد همچنان که در مورد شیخ عبدالرحمن مدرس مدرسه وجیهیه و پسرش شیخ اسماعیل این امر صادق است .<br /> <br /> تدریس در این مدارس غالبا در تمامی ایام هفته دائر بود ، و در روزهای جمعه بعد از ادای نماز عصر جلسات علمی با حضور فقها ، محدثین ، علماء و قاریان تشکیل می شد .<br /> <br /> ==مآخذ : ==<br /> #حنبلی ، مجیرالدین : '''''الانس الجلیل فی تاریخ القدس والخلیل''''' ، عمان 1973 .<br /> #عارف ، عارف : '''''تاریخ الحرم قدسی''''' ، مصر 1951 .<br /> #عبدالمهدی ، عبدالجلیل : '''''الحرکة الفکریة فی ظل المسجد الاقصی''''' ، عمان 1980 .<br /> #نعیمی ، عبدالقادر : '''''الدارس فی تاریخ المدارس''''' ، دمشق 1367ه .<br /> #مقدسی ، ابوشامه : '''''الذیل علی الروضتین''''' ، قاهره 1367ه .<br /> #حنبلی ، زین الدین بن احمد : '''''الذیل علی طبقات المنابلة''''' ، بیروت 1952 .<br /> #ابوزهرة ، محمد : '''''فی تاریخ المذاهب االفقهیة''''' ، قاهره 1960 .<br /> #ابن الجوزی : '''''مرآة الزمان فی تاریخ الاعیان''''' ، حیدرآباد - هند 1951 .<br /> #البغدادی الدمشقی ، ابن رجب : '''''کتاب الذیل علی طبقات الحنابلة''''' ، دمشق 1951 .</div>

Wikiadmin