http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%88_%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86ترجمه و مترجمان - تاریخچهٔ ویرایشها2026-06-06T01:03:12Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.34.2http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%88_%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86&diff=3967&oldid=prevWikiadmin: ۱ نسخه واردشده2020-07-14T13:32:17Z<p>۱ نسخه واردشده</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Wikiadminhttp://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D9%88_%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86&diff=3966&oldid=prevWikiadmin در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۲2020-07-14T13:32:17Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
<br />
<br />
فلسطینیها از مراحل آغازین نهضت نوین عربی سهم بسزایی در امر ترجمه داشتند . آنها فعالیت خود را از سال 1860 آغاز کردند . از میان ترجمه های آن زمان می توان کار یوسف دباس یافی را در ترجمه کتاب " مرشدالاولاد " اثر فرانسیسکو سوادیواس ، را می توان ذکر کرد .<br />
<br />
علی رغم موانع و کارشکنی های منتج از استعمار ، این فعالیتها در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ، همراه با پیشرفت جامعه روبه ترقی گذاشت . بندلی صلیبا [[جوزی ، بندلی صلیبیا ( 1871 - 1942 ) |جوزی]] ، کتاب " الامومه عندالعرب - مادری نزد اعراب " را از آلمانی به عربی برگرداند و آن را در سال 1902 در قازان به چاپ رسانید .<br />
<br />
پس از آنکه روزنامه های عربی زبان در فلسطین به فعالیت پرداختند ، زمینه مناسبی برای ترجمه پدیدار شد . یکی از این نشریات که در تشویق ترجمه مؤر بود ، مجله " النفائس العصریه " خلیل بیدس بود که برای ترجمه متون از زبان روسی تلاش فراوانی نمود . او در سالهای 99 - 1898 چهار کتاب و در سالهای 19 - 1908 شش کتاب از این زبان ترجمه کرد . علاوه بر اینها داستانهای کوتاه بسیاری را در شماره های مختلف مجله خود به چاپ می رسانید . اشخاص دیگری نیز به خلیل بیدس پیوستند و مطالب و مقالاتی از روسی به عربی ترجمه کردند و گاهی ترجمه های خود را در مجله او " النفائس العصریه " به چاپ می رساندند . یکی از این افراد انتوان بلان یکی از استادان مدرسه روسی در [[ناصره ( شهر - ) |ناصره]] بود که رمان " در راه عشق " را در سال 1912 ترجمه کرد . وی داستانهای کوتاه نیز مانند " گشتی در دنیای خیال " و خاطره هایی از کتاب " راه خیال " اثر تولستوی و غیره آن را ترجمه کرد . در این زمینه نام کسانی چون سلیمان [[پولس|پولس]] ، ابراهیم جابر ، عبدالکریم سمعان لطف الله خوری صراف ، و خانم کلثوم عوده به و فارس تیکولا مدور ، را نیز می توان یاد کرد .<br />
<br />
همان گونه که مجله " النفائس العصریه " به علت سوابق فرهنگی صاحب آن و نیز برخی از یاران او عامل تشویق کننده ای برای ترجمه از زبان روسی بود ، مدرسه روسی پسران " سمینار " در [[ناصره ( شهر - ) |ناصره]] ، و مدرسه روسی دختران " سمینار " در [[بیت جالا ( شهر - ) |بیت جالا]] نیز در این زمینه سهیم بودند ( نک - : مسیونرهای روسی ، مدرسه های ) برخی از شاگردان این دو مدرسه داستانهایی از زبان روسی به عربی ترجمه کردند و در مجله النفائس العصریه به چاپ رسانیدند . از جمله کسانی که آثار بسیاری از روسی ترجمه کردند می توان سلیم قبعین و نجاتی صدقی را نام برد . سلیم قبعین یکی از نخستین فارغ التحصیلان مدرسه سمینار روسی در زادگاهش [[ناصره ( شهر - ) |ناصره]] بود . او فعالیت چشمگیری در نشریات مصری داشت و در تأسیس چند نشریه در آنجا مشارکت کرد . او همچنین برای چندین نشریه مصری مطلب می نوشت و خوانندگان عرب را با داستان نویسان بزرگ روسیه مانند تورگنیف ، پوشکین ، ماکسیم گورکی ، تولستوی و دیگران آشنا نمود . او علاوه بر کتابهای دیگر ، کتابهای " حکومت محمد پیامبر " و " دادگاه دوزخ " اثر تولستوی و " سرود حاکمیت " اثر تورگنیف را از زبان روسی ترجمه کرد .<br />
<br />
نجاتی صدقی به مسکو سفر کرده و تحصیلات خود را در دانشگاه آنجا در رشته اقتصاد سیاسی به پایان رسانده بود . این سابقه تحصیلاتی به وی فرصت داد تا آثاری را از زبان روسی به عربی ترجمه کند و نویسندگان مشهور روسیه و همچنین جنبه های مشخص و بارز ادبیات روسیه را بشناساند . او از منابع اصیل روسی ، ترجمه های عربی بسیار دقیق و روان و گویایی دارد . میخائیل نعیمه در کتابی که درباره " پوشکین " شاعر روس نوشت و در سریال ( اقرأ - بخوان ) در سال 1945 منتشر کرد ، کار وی را ستود . همچنین ترجمه ای که از کارهای چخوف در همان سریال در سال 1967 منتشر کرد از کارهایی بود که روح مؤف اصلی و سلیقه و عبارتهایش را در عین ترجمه به زبان عربی به طور روان و دقیق حفظ کرده بود .<br />
<br />
تأثیر مجله النفائس العصریه تنها به ترجمه از زبان روسی منحصر نمی شد بلکه به ترجمه از زبان آلمانی نیز کشیده شد . " جبران مطر " داستانها و حکایتهایی را از زبان آلمانی ترجمه کرد . بندلی [[جوزی ، بندلی صلیبیا ( 1871 - 1942 ) |جوزی]] نیز در ترجمه از زبان آلمانی شرکت داشت . الیاس نصرالله [[حداد ، ودیع ( 1978 - 1927 ) |حداد]] نیز داستان " ناثان حکیم " اثر لسینگ نویسنده آلمانی را ترجمه کرد و در چاپخانه ایتام در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] به چاپ رسانید .<br />
<br />
شرایط زندگی افراد فرقه مذهبی ارتودکس در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] فرصت آشنایی با زبان یونانی را برای آنان فراهم کرد و جرجی حنا سلسک در این زمینه فعالیتهایی داشت . توفیق [[یازجی ، احمد توفیق|یازجی]] در [[یافا ( شهر - ) |یافا]] با زبان یونان نوین آشنا گشت و شعر " شراب آمیخته " اثر یوانس پولیتی شاعر یونانی را ترجمه کرد .<br />
<br />
طبیعی بود که فلسطین با زبان ترکی ارتباط داشته باشد . [[مخلص ، عبدالله ( 1947 - 1878 ) |عبدالله مخلص]] ، کتاب " سیره الفاع السلطان محمد الثانی " نامق کمال را به عربی سلیس و روانی ترجمه کرد . [[دجانی ، حسن صدقی ( 1890 - 1938 ) |حسن صدقی دجانی]] نیز داستان اجتماعی " هشدار " را از ترکی به عربی برگرداند . عارف عزونی کتاب " ترانتاپایو " نامه های یک جوان حبشه ای به همسرش ، اثر ناظم حکمت شاعر بزرگ ترک را ترجمه کرد .<br />
<br />
فرزندان این مرز و بوم با زبان فرانسه نیز آشنایی کاملیداشتند . [[جبر ، عادل ( 1885 - 1953 ) |عادل جبر]] از کسانی بود که آثاری را از این زبان به عربی ترجمه می کرد . او رساله " روح ملی گرایی " اثر ماکس نوردو را ترجمه کرد . اسحاق موسی حسینی و پدر روحانی فرنسیسکن استفان سالم کتاب " هنر شعرسرایی در میان اعراب " را ترجمه کردند و آن را در چاپخانه کشیشهای فرانسوی در [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] در سال 1945 به چاپ رسانیدند .<br />
<br />
یکی از [[پیشگامان|پیشگامان]] ترجمه اصیل در نهضت عربی به طور اعم و در فرهنگ فلسطین به طور اخص ، [[زعیتر ، عادل|عادل زعیتر]] است . او بیش از سی و هفت کتاب بسیار مهم را از زبان فرانسه به عربی سلیس و روان و دقیق ترجمه کرد . ترجمه از زبان انگلیسی در فلسطین به علت تسلط مستقیم استعمارگران انگلیس بر این کشور ، بیشترین سهم را داشت . این روزنه مهم ، در تربیت کردن تعداد زیادی از [[مترجمان|مترجمان]] که شمار آنها از یکصد تن نیز بیشتر بود ، نقش داشت . از میان نخستین کسانی که متون انگلیسی را به عربی ترجمه کردند می توان ابراهیم حنا ، روز حسون ، و [[پولس|پولس]] صدقی از [[بیت المقدس ( شهر - ) |بیت المقدس]] ، را نام برد .<br />
<br />
از مشهورترین کسانی که در این زمینه شناخته شدند ، افراد زیر را می توان نام برد : توفیق ریبق ، احمد شاکر کرمی ، [[بستانی ، ودیع ( 1954 - 1888 ) |ودیع بستانی]] ، احمدسامح [[خالدی|خالدی]] ، عجاج [[نویهض ، عجاج ( 1982 - 1897 ) |نویهض]] ، جبرا ابراهیم جبرا ، سلیم سلامه ، امیل بیدس ، سمیره [[عزام ، سمیره ( 1927 - 1967 ) |عزام]] ، عمر دیراوی ابوحجله ، احسان عباس ، نیکولا زیاده ، برهان [[دجانی|دجانی]] ، سلمی خضرأ جیوسی ، عبدالرحمن یاغی ، ابراهیم میخائیل عوده ، ابراهیم مطر ، انیس صایغ ، عبدالملک ناشف ، محمود سمره ، ناجی علوش ، عمر یحق ، بکر عباس ، محمود زاید و [[حماد ، خیری ( 1913 - 1972 ) |خیری حماد]] که از پرکارترین [[مترجمان|مترجمان]] بود و شمار ترجمه های وی از زبانهای انگلیسی و فرانسه در زمینه های سیاست و ادبیات و فلسفه و شرق شناسی و اقتصاد به 50 جلد می رسید . از کتابهایی که وی ترجمه کرد و به اعراب و مسایل آنها مربوط می شد می توان : انقلاب الجزایر اثر جین گیلبس ( 1961 ) ، جنگ [[نفت|نفت]] اثر استانتون هوپ ( 1962 ) ، یهودی جهان وطن اثر هنری فورد ( 1968 ) ، فتوحات بزرگ عربی اثر گلوب پاشا ( 1963 ) ، امپراتوری بزرگ عربی اثر گلوب پاشا ( 1967 ) ، و استعمار نو اثر قوام نکرومه ( 1967 ) ، اعراب ، تاریخ و آینده آنان ، اثر ژاک برک و انقلاب صنعتی در مصر را برشمرد . هرکسی که فعالیت این نام آوران با سابقه را بررسی کند می بیند که ترجمه های آنان در زمینه های فرهنگی گوناگون بوده است . مثلاً توفیق ریبق مقاله ها و داستانهایی را برای مجله النفائس العصریه ترجمه کرد . او همچنین کتاب " آزادی و زندگی " اثر یک روزنامه نگار آمریکایی ، و کتاب " میزان النفس " که فصلهایی از آن را در " معرفی اقلام الزهره - نمایشگاه قلمهای جوان " منتشر کرد و همچنین کتاب " سخن میز غذاخوری " اثر نویسنده اجتماعی مشهور وخالق کتاب دو زن را ترجمه کرد . او در مورد زبان ترجمه سخت گیر و جدی بود . احمد شاکر کرمی ، در سال 1921 در " کرمیات " برخی از شعرهای شللی شاعر انگلیس را ترجمه کرد . کتابی هم از برناردین دو سان پیر نویسنده فرانسوی به عنوان " الفلسفه الشرقیه او نادی سوارت - فلسفه شرقی یا باشگاه سوارت " را از زبان انگلیسی به عربی ترجمه کرد . همچنین داستان " چه گران است " اثر گی دی موپاسان نویسنده فرانسوی را از متن انگلیسی به عربی برگرداند . نیز " افسا ، کارد مرگ و بیماری " اثر تولستوی نویسنده روسی را از زبان انگلیسی ترجمه کرد . از مارک تواین " افسانه زهره ونوس " را ترجمه کرد . داستان " می ، یا پائیز و تابستان " اثر پوپ شاعر انگلیسی را به عربی برگرداند و آن را در سال 1921 به تدریج در مجله رابطه ادبیه در دمشق منتشر کرد . همچنین داستان " خالد " اثر کراوفورد داستان نویس مشهور آمریکایی مادیون را به عربی برگرداند .<br />
<br />
[[بستانی ، ودیع ( 1954 - 1888 ) |ودیع بستانی]] در ترجمه از انگلیسی و هندی سهمی بزرگ داشت . مجموعه بزرگی از کتابها را در مسایل سیاسی و بررسیهای اجتماعی و شعر و ادبیات به رشته تحریر درآورد و فهرست آنها را در مقدمه دیوان سفرش به نام " فلسطینیات " ذکر کرد .<br />
<br />
[[خالدی ، احمد سامح ( 1896 - 1951 ) |احمد سامح خالدی]] یکی از مشهورترین کسانی است که در زمینه تعلیم و تربیت و روان شناسی و مدیریت کلاسها کتابها و مقاله هایی از انگلیسی به عربی ترجمه کرده است . کتابهای وی در این زمینه در فلسطین و سایر کشورهای عربی به خوبی شناخته شده است .<br />
<br />
عجاج [[نویهض ، عجاج ( 1982 - 1897 ) |نویهض]] نیز کتاب " جهان اسلام در زمان حاضر " و کتاب " نظام سیاسی - نظریه ها و شکلهای آن " را از انگلیسی به عربی ترجمه کرد و در سال 1939 در قدس به چاپ رسانید .<br />
<br />
جبرا ابراهیم جبرا ترجمه های نام آوری در زمینه ادبیات محض داشته است که در میان تحصیل کردگان عرب و فلسطینی آوازه یافت . امین ابوشعر در سال 1938 " دوزخ دانته " را از زبان ایتالیایی ترجمه کرد .<br />
<br />
سخن از سایر [[مترجمان|مترجمان]] که پیش از این به آنها اشاره شد به درازا می کشد به ویژه اگر بدانیم که سلیم سلامه حداقل 27 کتاب را از زبان انگلیسی به عربی ترجمه کرده است . امیل بیدس نیز بیست و چهار کتاب ، سمیره عزام ، دوازده کتاب و عمر دیراوی حداقل هفده کتاب را به عربی برگردانیده اند .<br />
<br />
برای کسانی که جنبش ترجمه را در فلسطین بررسی می کنند روشن است که ابتکارها و اقدامهای فردی در این زمینه کم نبوده است . ولی در عین حال نمی توان رابطه بعضی از مؤسه ها با این موضوع و تأثیر آنها بر کثرت کتابهای ترجمه شده را نادیده گرفت .<br />
<br />
مجله ها و مؤسه های روزنامه نگاری و برخی سازمانهایانتشاراتی مانند مؤسه فرانکلین در ترجمه کتابها نقش ایفا کردند و این نشان می دهد که چنانچه خواسته شود برای فعال کردن جنبش ترجمه برنامه ریزی شود ، لازم است مؤسسه هایی را با این فعالیت مرتبط ساخت تا در هر زمان ترجمه های معین و مناسبی را عرضه کنند .<br />
<br />
در پایان لازم است به شماری از نویسندگان و محققان و علما و پژوهشگران که عازم دانشگاهها و مؤسه های علمی کشورهای اروپایی و آمریکایی شدند اشاره کنیم . اینان از آن سرچشمه علمی بهره گرفتند و سپس به دانشگاهها و مؤسه های علمی مختلف در کشورهای عربی بازگشتند و بسیاری از آنچه را که فرا گرفته بودند از انگلیسی و سایر زبانها به عربی برگردانیدند . شمار این اشخاص در میان فلسطینیها اندک نیست و فعالیت آنها نیز چشمگیر بوده است .<br />
<br />
==مآخذ : ==<br />
#یاغی ، عبدالرحمن : ''''' حیاة الأدب الفلسطینی '''''الحدیث ، بیروت 1968 .<br />
#هواری ، عرفان سعید ابوحمد : ''''' أعلام من أرض اسلام ، ''''' شفا عمرو 1979 .<br />
#الأخرس ، محمود : ''''' البیبلو غرافیا الفلسطینیة الاردنیة ، ''''' عمان 1972 .<br />
#ناعوری ، عیسی : '''''ثقافتنا فی خمسین عاما ، ''''' عمان 1972 .<br />
#اسد ، [[ناصرالدین ( روستای - ) |ناصرالدین]] : '''''الاتجاهات الادبیة الحدیثه فی فلسطین و الأردن ، ''''' قاهره 1957 .<br />
#عودات ، یعقوب : '''''من أعلام الفکر الأدب فی فلسطین ، ''''' عمان 1976 .</div>Wikiadmin