http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7 2026-06-06T04:10:46Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.34.2 http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7&diff=1908&oldid=prev 2020-07-14T04:01:35Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۴:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Wikiadmin http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7&diff=1909&oldid=prev 2020-07-14T04:01:35Z

<p>۱ نسخه واردشده</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۴:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Wikiadmin http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7&diff=64&oldid=prev 2020-07-14T03:43:49Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> <br /> آبگیر ، قطعه زمین پستی است که آب در آن جمع شده باشد . [[آبگیرها|آبگیرها]] در فلسطین شکلهای مختلفی مانند مستطیل ، دائره و شبه‌دائره‌ای به خود گرفته و به شکل برکه‌های آب و یا سطح آب‌گسترده‌ای پراکنده می‌باشند . در این آبگیرهای پراکنده آب‌ها از منابع و مجاری خود جدا گشته و در زمین‌های پستی که در آن جمع شده‌اند فرو می‌روند . دریاچه‌های پراکنده ( دورافتاده ) رود اردن از جمله این موارد است که به صورت کمانهایی از سطوح آب می‌باشند . آبگیرهایی که به منابع اصلی متصل می‌باشند از روی نوع و تغییر و تبدیل آب شناخته می‌شوند اما آبگیرهای جدا افتاده از منابع تغذیه آبی‌شان به شکل سطوح آب راکد که به مرور زمان و با تبخیر شدن آب آنها و رسوب آنها در دل زمین خشک می‌شوند ، در سال‌های پرباران ، گسترده و وسیع می‌گردند .<br /> <br /> ==الف - تشکیل [[آبگیرها|آبگیرها]] :==<br /> <br /> شرایط و اوضاع طبیعی را که در ساخت شکل‌پذیری آبگیرهای فلسطین نقش دارند می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد :<br /> <br /> ===1 - [[آب و هوا|آب و هوا]] :===<br /> <br /> آب و هوای فلسطین که چیزی بین آب و هوای مدیترانه‌ای و آب و هوای صحرایی می‌باشد با ویژگی باران‌های زمستانی نامنظم ناگهانی و دارای طبیعتی توفانی ( رگبارهای زمستان نامنظم ) شناخته می‌شود . این باران‌ها با شدت و به مقدار زیاد در مدتی کوتاه باریده و اتفاق می‌افتد که در یک روز به اندازه مقدار [[باران|باران]] سالیانه برخی مناطق دیگر می‌باشد . این باران‌های زیاد به [[خاک|خاک]] فرصت کافی جهت جذب آن را نداده و بخشی از این آب‌ها به سیلاب‌های خروشانی تبدیل می‌شود که وارد شهرها شده و از دو طرف دره‌های سیلابی طغیان کرده و [[آبگیرها|آبگیرها]] را به وجود می‌آورند . این آب‌ها همچنین موجب پرشدن برخی پستی‌های مجاور این دره‌ها و تبدیل آنها به دریاچه‌هایی کوچک می‌گردد . از جملۀ این موارد را می‌توان از آبگیرهای دشت حوله ، دشت مرج [[ابن عامر ( دشت - )|ابن عامر]] ، دشت [[بیسان ( شهر - ) |بیسان]] و برخی پستی‌های [[نقب|نقب]] و شوره‌زارهای درۀ عربه نام برد .<br /> <br /> ===2 - رودخانه‌ها و دره‌های خشک :===<br /> <br /> بر اثر طغیان‌هایی که از باران‌های زیاد و یا آب شدن برف‌ها ناشی می‌گردد ، نسبت آب در رودخانه‌ها بالا رفته و این آب‌ها از دو طرف رود یا دره طغیان می‌کنند . این موضوع به ویژه در مجاری پایین رودخانه به چشم می‌خورد که آب‌ها به صورت آبگیرهایی گرد آمده‌اند . به عنوان مثال می‌توان از طغیان‌های رود یرموک در زمستان و طغیان‌های رود اردن در اواخر زمستان و بهار و طغیان‌های رودهای المقطع ، جالود ، روبین و دره غزه در فصل زمستان یاد کردو<br /> <br /> ===3 - دریاچه‌ها :===<br /> <br /> برخی دریاچه‌ها مثل دریاچه حوله در اثر طغیان‌های آب و امتداد آنها ، در تشکیل [[آبگیرها|آبگیرها]] سهمی می‌باشند دریاچه لوط ( [[بحرالمیت|بحرالمیت]] ) نیز در سال‌های بارانی به طرف جنوب امتداد یافته و در شمال دره عربه شوره‌زارهایی را به وجود آورده است .<br /> <br /> ===4 - چشمه‌ها :===<br /> <br /> چشمه‌هایی که در طول پایۀ برخی ارتفاعات و پیرامون کوهها کشیده شده است سبب تراکم آب شده و آبگیرهای پراکنده‌ای را در محل‌هایی محدود و محصور پدید آورده است . در زبان محلی به این [[آبگیرها|آبگیرها]] &quot; بصة &quot; گفته می‌شود . از جمله این چشمه‌ها می‌توان از چشمه‌های موجود در نزدیکی کوهپایه‌های غربی دشت اردن و برخی چشمه‌های دشت مرج‌ابن‌عامر نام برد .<br /> <br /> ===5 - بستن مجاری پایین رود ( جویبارها ) و آبریزهای فصلی توسط تپه و کومه‌های شنی :===<br /> <br /> برخی آبریزها و جویبارها در مسیر خود به دریای مدیترانه از ارتفاعات کوهستانی در شرق به طرف [[دشت ساحلی فلسطین|دشت ساحلی فلسطین]] در غرب سرازیر می‌شوند . ریزش و لغزش شنها در گذشته منجر به تراکم شنها بر روی مجاری پایین این دره‌ها و جویبارها گشته و به صورت سدهایی درآمده‌اند که جلوی جریان آب‌ها به طرف دریا را گرفته و بناچار این آب‌ها پس از بالا آمدن سطحشان بر روی ریگزارهای موازی با مجاری پایین جریان یافته و آبگیرهای طولی را شکل می‌دهند . از جمله این موارد می‌توان از رودهای نعامین ، مقطعع اسنکدرونه و روبین و دره‌های صقریر ، هربیة و غزه که مجاری پایین آنها توسط کومه‌های شن‌های ساحلی بسته شده ، نام برد .<br /> <br /> ===6 - حوضه‌های بسته و محدود بین ارتفاعات کوهستانی :===<br /> <br /> تعدادی جلگه و حوضه‌ها و مناطق پست بسته یا نیمه‌بسته میان ارتفاعات کوهستانی وجود دارد که به هنگام بارش [[باران|باران]] بر این ارتفاعات آب به شکل سیل‌هایی در این مناطق پست جمع شده و این محل‌ها در طول فصل زمستان پر از آب می‌شوند که گاهی به نام قیعان نیز خوانده می‌شوند . از جملۀ این موارد می‌توان از دشت بطوف ، حوض سخنین ، حوض شاغور در جلیل [[سفلی ( روستای - ) |سفلی]] ، دشت عرابة ، دشت سانور ( مرجع‌الغرق ) و دشت مخنه در ارتفاعات [[نابلس ( شهر - ) |نابلس]] نام برد .<br /> <br /> ===ب - انواع [[آبگیرها|آبگیرها]] :===<br /> <br /> [[آبگیرها|آبگیرها]] در فلسطین با توجه ه منابع تغذیه آب آنها ، متفاوت می‌باشند . برخی [[آبگیرها|آبگیرها]] از آب [[باران|باران]] تشکیل می‌شوند مانند آبگیرهای دشت سانور ( مرجع‌الغرق ) و آبگیرهای رودخانه‌ها مانند آبگیر رودخانه روبین و آبگیرهای دریاچه‌ها مانند آبگیرهای حوله و تعدادی آبگیر چشمه‌ها مانند آبگیر چشمه بردلة و مرج نعجه در جلگه غربی . همچنین آبگیرهای فلسطین را می‌توان با در نظر گرفتن شوری یا شیرینی آب آنها به دو دسته تقسیم نمود 1 - ابگیرهای آب شیرین مانند آبگیرهای گابری 2 - آبگیرهای شور ( شوره‌زار ) مانند باتلاق‌های جنوب دریاچۀ لوط . به همین ترتیب می‌توان این [[آبگیرها|آبگیرها]] را براساس عمق آب آنها به آبگیرهای عمیق حوله و آبگیرهای کم‌عمق دشت مرج‌ابن‌عامر تقسیم کرد .<br /> <br /> باتلاق‌های آبگیرهای جلگه و دریاچه حوله از بزرگترین آبگیرهای فلسطین به شمار می‌آید . این [[آبگیرها|آبگیرها]] مساحتی به مقدار 14 کیلومتر مربع در شمال دریاچه را می‌پوشاند که این مساحت پس از بارش [[باران|باران]] و طغیان آب افزایش یافته و در سال‌های خشکی کاهش یافته و کم می‌شود .<br /> <br /> ===ج - بهره‌برداری از [[آبگیرها|آبگیرها]] :===<br /> <br /> به استثنای آبگیرهای حوله که محل صید دریاچه‌ای برای صحرانشینان پیرامون این دریاچه به شمار می‌آمده و نیز به استثنای برخی شوره‌زارهای دره عربة در جنوب دریای لوط و شمال خلیج عقبه که نمک طعام از آن به دست می‌آید ، بقیه [[آبگیرها|آبگیرها]] مدت زیادی بدون بهره‌برداری باقی مانده است . آبگیرهای دشت اردن پوشیده از درخت‌های پرپشت و بیشه بوده در حالی که ابگیرهای مجار یدره‌های دیگر را برگ‌های گیاهان آبی می‌پوشاند و تمامی این [[آبگیرها|آبگیرها]] بدون استثناء گسترش یافته و بیشتر ساکنین از این بیماری رنج می‌بردند . به عنوان مثال آبگیرهای دره غزه سبب شیوع بیماری مالاریا بین اهالی شهر قدیمی غزه که در اصل در نزدیکی مصب دره غزه برپا شده بود گردید و آنها منجبور به جابه‌جایی از محل اصلی به شهر فعل غزه بر روی تپه‌ای دور از منطقه [[آبگیرها|آبگیرها]] شدند .<br /> <br /> کار خشکاندن بیشتر [[آبگیرها|آبگیرها]] در فلسطین پایان پذیرفته و به جز سطوح کوچکی که جهت پرورش ماهی یا استخراج نمک طعام به کار گرفته می‌شود آبگیر دیگری باقی نمانده است . مهم‌ترین آبگیرهایی که خشکانده شده‌اند آبگیرهای حوله ، کباره ، دشت مرج‌ابن‌عامر ، دره حارث در دشت بیان ، [[کابری ( روستای - ) |کابری]] در دشت [[عکا ( شهر - ) |عکا]] ، [[خضیره ( شهر - ) |خضیره]] و روبین در دشت ساحلی و دشت فیضی رود اردن می‌باشد . زمین‌های این [[آبگیرها|آبگیرها]] به زمین‌های کشت دیم که محصولات مختلفی را تولید می‌کند ، تبدیل شده است .<br /> <br /> ==مأخذ :==<br /> #نقشه تپوگرافی فلسطین : مقیاس <br /> #Neumann. J : '''''on the water Balance of lakeHuleh and Huleh swamps''''' 1942/1943-46/7, Israeli Exploration Journal, 1955.</div>

Wikiadmin http://palpedia.afagh-bidari.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7&diff=65&oldid=prev 2020-07-14T03:43:49Z

<p>۱ نسخه واردشده</p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۳:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Wikiadmin